Trở ngại đầu tiên mà nhiều doanh nghiệp Việt Nam gặp phải khi ra khảo sát thị trường nước ngoài, đó là chưa được trang bị đầy đủ những kỹ năng tìm kiếm, khảo sát một cách chuyên nghiệp.
Mặc dù ở thị trường trong nước, đó là những doanh nghiệp đã tạo dựng được vị trí khá vững vàng.
Văn hóa... tủ kính
Ông Lê Xuân Khuê, giám đốc công ty Hàng Việt kể những mẩu chuyện vui mà không vui về kinh nghiệm xúc tiến thương mại của các doanh nghiệp Việt Nam: Cứ mỗi khi doanh nghiệp Việt Nam tham dự hội chợ ở đâu, thì luôn cần có một đơn vị cho thuê tủ kính đi kèm theo để kinh doanh.
Hội chợ Côn Minh vừa qua cũng không ngoại lệ. Toàn hội chợ với gần 5.000 gian hàng, hoạ hoằn lắm mới thấy một vài doanh nghiệp của các nước khác sử dụng tủ kiếng để trưng bày hàng hoá; còn ở khu vực của doanh nghiệp Việt Nam, không một gian hàng nào là không dùng tủ kiếng để trưng bày.
Áp lực về tủ kính để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp là một chuyện, nhưng chuyện đáng nói ở đây là trong khi doanh nghiệp các nước sử dụng những hình thức trưng bày hàng hoá hiện đại, bắt mắt, sinh động… khách tham quan có thể tiếp xúc, dùng thử trực tiếp với từng mặt hàng, từng sản phẩm thì chúng ta vẫn cứ trung thành với nét văn hoá kinh doanh bằng tủ kiếng. "Nhốt" hàng hoá của mình lại, ngăn cách chúng với khách tham quan.
Mẩu chuyện thứ hai là việc sử dụng người phiên dịch, nhân viên giao dịch trong giao tiếp với khách hàng khi tham gia hội chợ nước ngoài. Thói quen của hầu hết doanh nghiệp Việt Nam là cứ đến cận ngày hội chợ diễn ra thì người có trách nhiệm của công ty mới sang. Lúc ấy mới tất tả kiếm người phiên dịch, người giới thiệu sản phẩm… Vì vậy nên hiệu quả xúc tiến không cao vì những người được chọn không kịp huấn luyện, không kịp nắm các thông tin về sản phẩm, về doanh nghiệp… để truyền đạt cho khách hàng.
Mẩu chuyện thứ ba, ông Khuê không kể, nhưng chúng tôi ghi nhận tại hội chợ Côn Minh, đó là một số doanh nghiệp không coi trọng hình ảnh của mình. Một số doanh nghiệp bỏ tiền ra thuê gian hàng, nhưng do cẩu thả trong việc bày biện, trưng bày hàng hoá, khiến cho ban tổ chức hội chợ phải cử người đến ngăn một phần gian hàng thành những chiếc kho cho doanh nghiệp chứa hàng, lãng phí diện tích trưng bày.
Có doanh nghiệp còn sử dụng một phần gian hàng của mình để cho các doanh nghiệp Myanmar, Malaysia thuê lại bán các mặt hàng cẩm thạch, đá quý…
Đi tìm sự chuyên nghiệp
Vừa qua, Trung tâm xúc tiến thương mại và đầu tư (ITPC) cùng các chuyên gia thị trường đã tổ chức một buổi hội thảo nhằm cung cấp cho doanh nghiệp thông tin về quy trình tham dự hội chợ, khảo sát thị trường nước ngoài một cách hiệu quả.
Những quy trình này sẽ giúp các doanh nghiệp có những bước chuẩn bị tốt hơn, chọn được những hội chợ phù hợp, khai thác được hiệu quả hơn những cuộc gặp gỡ, tiếp xúc với khách hàng, đối tác trong quá trình tham gia hội chợ.
Có những chi tiết tưởng nhỏ, nhưng nếu không chú ý thì sẽ dẫn đến những thiệt hại không đáng có, bỏ lỡ những cơ hội. Cụ thể có những doanh nghiệp không dự trù những khoản kinh phí mua hàng mẫu, để rồi khi đi khảo sát thị trường thấy những mẫu đẹp, những mặt hàng có thể mang về để nghiên cứu thì chỉ đứng nhìn.
Trưởng phòng xúc tiến thương mại ITPC cho biết thói quen tiết kiệm của nhiều doanh nghiệp Việt Nam có khi áp dụng không đúng chỗ. Có trường hợp doanh nghiệp tham dự hội chợ ở châu Âu, tự mình mang vác vận chuyển hàng hoá từ kho đến gian hàng, nhưng sau khi về nước lại nhận được hoá đon yêu cầu thanh toán chi phí bốc xếp.
Lý do là quy định của hội chợ buộc phải sử dụng dịch vụ này. Và như vậy, việc doanh nghiệp tự mình mang vác hàng hoá được xem là mang giùm cho các nhân viên làm dịch vụ này ở hội chợ.
Những kinh nghiệm về khảo sát thị trường nước ngoài cũng được các chuyên gia thị trường đưa ra chia sẻ với các doanh nghiệp. Các bước khảo sát, các nguồn thông tin có sẵn trên internet, từ các hiệp hội… sẽ giúp ích rất nhiều cho các doanh nghiệp trước khi tiến hành các bước khảo sát thực tế thị trường.
(theo Sài Gòn Tiếp Thị)

